May đo hợp với bạn khi cơ thể khó vừa đồ may sẵn, khi cần trang phục cho dịp quan trọng như áo dài, bộ vest, hoặc khi muốn tự chọn vải và kiểu dáng riêng. Mua may sẵn hợp khi bạn cần nhanh, muốn thấy món đồ trên người trước khi trả tiền, và với đồ thường ngày dễ vừa như áo thun, đồ thể thao.
Chào bạn, đây là Nhà Tạo Mẫu. Việt Nam có một truyền thống may đo rất mạnh, từ tiệm may đầu phố tới những con phố may nổi tiếng ở Hội An. Tập này giúp bạn biết khi nào nên dùng nó, và dùng sao cho được việc.
Hai cách mua, hai kiểu rủi ro
Mua may sẵn, bạn thấy món đồ trên người ngay trong phòng thử. Rủi ro là nó chỉ gần vừa, phải sửa thêm, hoặc không bao giờ vừa hoàn toàn với dáng của bạn.
May đo, món đồ được cắt theo số đo riêng, nên tiềm năng vừa vặn cao nhất. Rủi ro là bạn phải hình dung trước kết quả từ một mảnh vải và một tấm ảnh, và kết quả phụ thuộc rất nhiều vào tay nghề thợ.
Không cách nào luôn tốt hơn. Người tạo mẫu thường dùng cả hai: đồ cơ bản dễ vừa thì mua sẵn rồi sửa, món quan trọng và khó vừa thì may đo.
Câu hỏi đầu tiên nên tự hỏi: mình đã bao giờ mua được món này may sẵn mà vừa chưa. Nếu câu trả lời là chưa bao giờ, may đo đáng cân nhắc.
Câu hỏi thứ hai là thời gian. Một món may sẵn bạn mặc ngay hôm nay. Một món may đo cần vài ngày tới vài tuần, kèm vài lần quay lại tiệm. Người bận rộn hay sống xa tiệm may cần tính cả chi phí đi lại và chờ đợi vào lựa chọn.
Những món nên cân nhắc may đo
Áo dài gần như luôn nên may đo, vì nó ôm sát thân, cần vừa từng vòng như đã nói ở tập về áo dài. Áo dài may sẵn rất khó vừa hoàn hảo.
Vest và áo khoác trang trọng, vì vai và ngực là chỗ khó sửa nhất ở đồ may sẵn. Một bộ vest may đo vừa vai là món đồ dùng được nhiều năm cho nhiều dịp.
Quần tây cho người có tỉ lệ khác số đo phổ biến, như eo nhỏ hông lớn, chân dài hoặc chân ngắn hơn trung bình nhiều.
Đồ cho dáng người đặc biệt, như người rất cao, rất nhỏ, người có một vai cao một vai thấp, hoặc người cần thiết kế riêng vì lý do sức khoẻ. May đo cho họ một lựa chọn mà đồ may sẵn không có.
Làm việc với thợ may qua các lần thử
Một thợ may cẩn thận sẽ yêu cầu ít nhất một lần thử, thường là hai, trước khi hoàn thiện. Lần thử đầu, món đồ còn lược sơ hoặc may tạm, để thợ chỉnh vai, eo, độ dài. Lần thử sau để kiểm tra lại.
Nếu thợ hứa may xong trong một ngày mà không cần thử, hãy cân nhắc. Có những thợ rất giỏi làm nhanh được, nhưng với món quan trọng, thời gian thử là thời gian đáng giá.
Mỗi lần thử, mặc đồ lót và đi giày giống như khi dùng thật. Thử ngồi, đứng, giơ tay, bước đi. Chỗ nào kéo, chỗ nào cộm, nói ngay. Lúc này chỉnh rất dễ, khi đã may hoàn thiện thì khó hơn nhiều.
Mang theo ảnh mẫu, nhưng nhớ hỏi thợ kiểu đó có hợp với dáng và với vải bạn chọn không. Thợ lâu năm thường có nhận xét rất đáng nghe.
Chọn vải và chọn thợ
Ở tiệm may, bạn có thể dùng vải của tiệm hoặc mang vải tới. Vải của tiệm tiện, thợ đã quen. Vải mang tới thì bạn chủ động hơn, nhưng nên hỏi thợ vải đó có hợp kiểu muốn may không, cần mua bao nhiêu là đủ.
Nhớ những điều về chất liệu ở các tập trước: vải có giặt bị co không, có hợp khí hậu không, có dễ chăm không. Nhiều thợ khuyên giặt hoặc làm co vải cotton, lanh trước khi cắt.
Chọn thợ qua người quen giới thiệu, qua những món họ đã may cho người khác mà bạn thấy tận mắt. Đừng chỉ nhìn ảnh, ảnh có thể đã được chọn lọc.
Với lần đầu, may một món đơn giản như quần tây hoặc sơ mi. Nếu ưng, mới tới món phức tạp như vest, áo dài cưới.
Lỗi hay gặp khi may lần đầu và lời cuối
Lỗi thứ nhất là để may quá sát người vì muốn ôm đẹp. Đồ may đo vẫn cần độ cử động. Một chiếc áo ôm đến mức không giơ tay được thì đẹp trong ảnh nhưng khổ khi mặc.
Lỗi thứ hai là thay đổi ý nhiều lần giữa chừng. Mỗi lần đổi kiểu sau khi đã cắt vải là tăng rủi ro. Nghĩ kỹ trước khi cắt.
Lỗi thứ ba là may gấp sát ngày cần, không còn thời gian sửa. Với đồ cho dịp quan trọng, nên bắt đầu sớm vài tuần.
Lỗi thứ tư là chỉ nhìn ảnh mẫu mà quên chất vải. Một kiểu áo rủ mềm trong ảnh được may bằng vải mỏng nhẹ, nếu bạn chọn vải dày cứng, kết quả sẽ đứng dáng khác hẳn. Hỏi thợ xem vải mình chọn có thể hiện được kiểu đó không.
May đo không phải thứ xa xỉ, mà là một kỹ năng của người tiêu dùng. Khi bạn tìm được người thợ hợp, mỗi món may ra sẽ vừa hơn món trước, vì họ hiểu cơ thể bạn hơn sau mỗi lần.
Câu hỏi thường gặp
May đo có đắt hơn mua may sẵn không?
Tuỳ loại vải, tiệm và kiểu dáng. Có những món may đo ở tiệm bình dân không đắt hơn đồ may sẵn tầm trung. Nên hỏi giá rõ ràng trước, gồm cả công và vải.
May đo ở Hội An có nhanh không?
Nhiều tiệm ở Hội An quen làm nhanh cho du khách, có khi trong một hai ngày kèm lần thử. Nếu có thể, hãy chừa thời gian cho ít nhất một lần thử và một lần chỉnh.
Có nên may đo đồ thường ngày như áo thun không?
Áo thun và đồ dệt kim co giãn thường mua sẵn dễ vừa và rẻ hơn. May đo phát huy nhất ở đồ dệt thoi cần vừa như sơ mi, quần tây, áo khoác.
Thợ may không hiểu ý mình thì làm sao?
Mang ảnh mẫu nhiều góc, chỉ rõ trên người chỗ muốn ôm, chỗ muốn rộng. Ở lần thử, nói ngay chỗ chưa ưng. Nếu sau vài lần vẫn không hợp, có thể đổi thợ.
Đồ may đo có sửa lại được khi cân nặng thay đổi không?
Thường được nếu thợ chừa vải dư ở các đường may. Khi may, có thể dặn thợ chừa dư ở sườn và cạp để sau này dễ nới.
