Đi phỏng vấn, bạn nên mặc chỉnh tề hơn trang phục thường ngày của chính công ty đó một bậc, chọn một bộ đồ vừa vặn đã thử trước, màu trung tính, sạch sẽ, phẳng phiu và đủ thoải mái để bạn quên nó đi khi đang trả lời. Mục tiêu là để người phỏng vấn nhớ câu trả lời của bạn, không phải bộ đồ.
Chào bạn, đây là Nhà Tạo Mẫu. Mình biết nhiều bạn trẻ mất ngủ đêm trước phỏng vấn vì không biết mặc gì. Tập này mình đi từ khâu tìm hiểu tới khâu ra khỏi nhà, có cả chuyện nắng nóng và xe máy rất Việt Nam.
Nguyên tắc nhỉnh hơn một bậc
Mỗi công ty có một mức trang phục thường ngày. Ngân hàng, văn phòng luật thường là sơ mi, quần tây, có khi vest. Công ty công nghệ, khởi nghiệp, sáng tạo thì áo thun, quần jean là chuyện bình thường. Nhà máy, công trường lại khác nữa.
Lời khuyên an toàn là mặc nhỉnh hơn mức đó một bậc. Nếu nhân viên mặc áo thun, bạn mặc sơ mi hoặc áo polo. Nếu nhân viên mặc sơ mi, bạn thêm áo khoác hoặc chọn vải đẹp hơn. Nếu nhân viên mặc vest, bạn mặc vest chỉnh chu.
Lý do là nhỉnh hơn một bậc thể hiện bạn coi trọng buổi gặp, nhưng không lạc quẻ. Mặc vest đen nghiêm trang đi phỏng vấn công ty thiết kế trẻ có thể làm bạn trông cứng nhắc, như không hiểu văn hoá nơi đó.
Muốn biết mức của công ty, bạn xem ảnh hoạt động trên trang mạng xã hội của họ, hỏi người quen làm ở đó, hoặc lịch sự hỏi luôn người hẹn phỏng vấn. Câu hỏi đó không làm bạn mất điểm, mà cho thấy bạn chu đáo.
Chọn bộ đồ: vừa vặn trước, đẹp sau
Thứ đầu tiên người phỏng vấn nhận ra không phải màu hay kiểu, mà là bộ đồ có vừa với bạn không. Áo sơ mi rộng vai, quần dài lê thê, vest mượn của anh trai đều làm bạn trông như đang đóng vai. Một bộ đồ giản dị mà vừa vặn luôn hơn bộ đắt mà lệch.
Màu trung tính là lựa chọn an toàn: xanh than, xám, be, trắng, xanh da trời nhạt. Một điểm màu nhỏ ở áo trong, khăn, cà vạt là đủ để có cá tính.
Với nữ, áo sơ mi hoặc áo kiểu cổ vừa phải, quần tây hoặc chân váy dài ngang gối, giày kín mũi hoặc giày cao gót thấp. Với nam, sơ mi, quần tây, giày da hoặc giày lười sạch, thắt lưng cùng màu giày.
Nếu ứng tuyển ngành sáng tạo, bạn có thể thể hiện gu riêng nhiều hơn, nhưng vẫn giữ sự gọn gàng. Phong cách có chủ đích khác hẳn với luộm thuộm.
Thử trước, ủi trước, chuẩn bị trước
Đừng mặc một bộ đồ lần đầu vào ngày phỏng vấn. Mặc thử ít nhất một lần, ngồi xuống, đứng lên, giơ tay. Áo có hở cúc khi ngồi không. Chân váy có bị kéo lên quá gối không. Giày có cọ gót không.
Ủi đồ từ tối hôm trước, treo lên móc. Kiểm tra cúc áo, đường chỉ, vết ố ở cổ và nách. Một vết bẩn nhỏ trên áo sáng màu dưới ánh đèn văn phòng hiện rõ hơn bạn nghĩ.
Giày lau sạch, đặc biệt là mũi giày và mép đế. Người làm tuyển dụng lâu năm hay nói đôi giày bẩn là chi tiết nhỏ nhưng dễ bị để ý, vì nó cho thấy sự cẩn thận.
Móng tay cắt gọn, tóc gọn, mùi cơ thể sạch sẽ. Nước hoa nếu dùng thì thật nhẹ, vì phòng phỏng vấn thường nhỏ, đóng kín và có điều hoà.
Nắng nóng, xe máy và đường tới buổi phỏng vấn
Ở Việt Nam, khúc khó nhất thường không phải phòng phỏng vấn mà là quãng đường tới đó. Ba mươi phút chạy xe máy giữa trưa Sài Gòn có thể biến chiếc áo sơ mi phẳng phiu thành một mảnh vải nhăn ướt.
Mẹo của dân văn phòng là mặc áo thun mỏng đi đường, mang áo sơ mi gấp trong túi, tới nơi vào nhà vệ sinh thay. Hoặc mặc sơ mi rồi khoác áo chống nắng rộng bên ngoài, tới nơi cởi ra.
Đi sớm mười lăm phút để có thời gian lau mồ hôi, chỉnh tóc, uống ngụm nước, ngồi cho bình tĩnh. Một chiếc khăn giấy, một lược nhỏ, một áo lót dự phòng trong túi giúp bạn yên tâm hơn nhiều.
Mùa đông miền Bắc thì ngược lại: mặc áo khoác ấm đi đường, nhưng bên trong vẫn là bộ đồ phỏng vấn chỉnh tề, vì vào phòng có thể phải cởi áo khoác.
Phỏng vấn trực tuyến và lời cuối
Phỏng vấn qua mạng chỉ thấy nửa trên, nhưng hãy mặc cả bộ. Lỡ bạn phải đứng dậy lấy giấy tờ thì sao. Quan trọng hơn, mặc chỉnh tề cả người giúp bạn vào đúng tâm thế.
Chọn áo màu trơn, đậm vừa, tránh trắng tinh dễ cháy sáng và sọc nhỏ dễ nhiễu. Cổ áo phẳng, không lệch. Ngồi chỗ có ánh sáng chiếu vào mặt từ phía trước, không phải sau lưng.
Cuối cùng, bộ đồ tốt nhất là bộ đồ bạn thấy là chính mình, chỉ chỉnh tề hơn một chút. Nếu bạn thấy gò bó, cử chỉ sẽ lộ ra sự khó chịu. Hãy chọn thứ cho bạn thoải mái để nói chuyện.
Chúc bạn có buổi phỏng vấn tốt. Và nhớ rằng người ngồi bên kia bàn cũng từng có một buổi sáng loay hoay trước tủ đồ như bạn.
Câu hỏi thường gặp
Đi phỏng vấn có bắt buộc mặc vest không?
Không bắt buộc. Chỉ những ngành có văn hoá trang trọng như ngân hàng, luật, một số vị trí quản lý cấp cao mới thường kỳ vọng vest. Với phần lớn vị trí khác, sơ mi và quần tây vừa vặn là đủ.
Nữ đi phỏng vấn có nên trang điểm không?
Trang điểm nhẹ, tự nhiên giúp khuôn mặt tươi tắn hơn dưới ánh đèn văn phòng. Không trang điểm cũng hoàn toàn được nếu da sạch và tóc gọn. Tránh trang điểm quá đậm vì dễ làm người nghe phân tán.
Có nên đeo đồng hồ, trang sức khi phỏng vấn?
Có thể, nhưng nên tối giản. Một chiếc đồng hồ, khuyên tai nhỏ là đủ. Vòng tay leng keng hay trang sức to dễ gây tiếng động và phân tán sự chú ý.
Phỏng vấn vị trí lao động phổ thông có cần mặc trang trọng không?
Không cần trang trọng nhưng nên sạch sẽ, gọn gàng, giày chắc chắn. Áo sơ mi hoặc áo polo với quần dài là phù hợp, cho thấy bạn nghiêm túc với công việc.
Không có tiền mua đồ mới thì sao?
Bạn không cần đồ mới. Một chiếc áo sơ mi cũ được giặt sạch, ủi phẳng, sửa cho vừa ở tiệm may là đủ. Bạn cũng có thể mượn người thân có cùng số đo, miễn là thử trước.
