Một chiếc áo sơ mi vừa vặn khi đường may vai nằm đúng ở đầu xương vai, cổ áo cài xong vẫn lọt hai ngón tay, tay áo chạm khớp cổ tay và hàng khuy không bị kéo căng thành hình chữ X. Một chiếc quần tây vừa khi cạp đứng yên không cần thắt lưng, đũng không chùng cũng không bó, và gấu chạm nhẹ lên mu giày.
Chào bạn, đây là Nhà Tạo Mẫu. Vừa vặn là thứ làm một bộ đồ bình thường trông đắt tiền. Tập này mình đi lần lượt từng điểm như người thợ may đo cho khách, để bạn tự kiểm ngay trong phòng thử.
Áo sơ mi: bắt đầu từ vai
Vai là chỗ quan trọng nhất và khó sửa nhất. Đường may nối thân áo với tay áo nên nằm đúng ở đầu xương vai, chỗ xương nhô ra khi bạn sờ. Nếu đường may tụt xuống bắp tay, áo quá rộng vai. Nếu đường may nằm lên phía cổ và vải kéo căng qua bả vai, áo chật vai.
Vì vai gần như không sửa được, hãy chọn áo theo vai trước, các chỗ khác sau. Một chiếc áo vừa vai mà rộng thân có thể bóp lại. Một chiếc áo vừa thân mà sai vai thì đành chịu.
Cổ áo khi cài khuy trên cùng nên còn lọt vừa hai ngón tay giữa cổ áo và cổ bạn. Chật hơn thì khó chịu khi đeo cà vạt. Rộng hơn thì cổ áo bị xoè ra, nhất là khi không thắt cà vạt.
Ngực và thân: cài khuy, đứng thẳng, nhìn hàng khuy. Nếu vải bị kéo căng giữa các khuy, tạo những nếp nhăn hình chữ X hoặc hở ra thấy áo lót, áo chật ngực. Nếu thân áo thừa một khối vải phồng ra hai bên khi sơ vin, áo rộng thân.
Tay áo và độ dài thân áo
Khi tay buông thẳng, tay áo dài nên kết thúc ở khớp cổ tay, chỗ bàn tay bắt đầu. Nếu mặc với áo vest, tay sơ mi nên ló ra khỏi tay vest một chút, khoảng một đốt ngón tay.
Bắp tay áo không nên bó sát đến mức thấy rõ đường cơ, cũng không nên rộng thùng thình như cánh dơi. Giơ tay lên, nếu thân áo bị kéo bật ra khỏi quần ngay, nách áo có thể quá thấp hoặc thân quá ngắn.
Độ dài thân áo tuỳ cách mặc. Áo để sơ vin cần đủ dài để không tuột ra khi bạn cúi, thường phủ qua mông. Áo mặc ngoài có gấu ngang thì độ dài vừa tới giữa khoá quần, không che kín cả đũng.
Nhiều người Việt dáng nhỏ gặp cảnh áo vừa vai mà tay dài, thân dài. Đây là những chỗ sửa được và rẻ: cắt ngắn tay, cắt ngắn thân, bóp sườn.
Quần tây: cạp, hông và đũng
Cạp quần vừa là cạp đứng yên ở vị trí mong muốn mà không cần thắt lưng, và bạn vẫn đút được một ngón tay vào giữa cạp và bụng. Thắt lưng là phụ kiện, không phải để giữ một chiếc quần rộng.
Ở hông và mông, vải nên ôm nhẹ mà không căng. Túi chéo hai bên phía trước không bị banh ra. Phía sau không có những nếp nhăn ngang kéo căng, cũng không có khối vải thừa chùng xuống.
Đũng là chỗ nhiều người bỏ qua. Đũng quá dài làm phần dưới mông chùng, bước đi như mặc quần rộng. Đũng quá ngắn làm quần bó vào giữa, khó chịu khi ngồi. Thử ngồi xuống ghế, ngồi xổm trong phòng thử để kiểm tra.
Đùi và ống quần: tuỳ kiểu, ống đứng, ống côn hay ống suông, nhưng nhìn chung vải không nên bám sát lộ hình đùi khi đứng, và không có nếp nhăn ngang trên đùi.
Gấu quần và chuyện chạm giày
Gấu quần tây truyền thống chạm nhẹ lên mu giày, tạo một nếp gãy nhỏ ở phía trước. Kiểu hiện đại hơn là gấu ngắn hơn, vừa chạm hoặc ngay trên mu giày, không gãy nếp. Cả hai đều được, miễn là có chủ ý.
Gấu quá dài, chồng ba bốn nếp trên giày, làm chân ngắn lại và nhìn luộm thuộm. Gấu quá ngắn lộ cả tất khi đứng thì chỉ hợp với một số phong cách nhất định.
Luôn mang đúng đôi giày định đi khi sửa gấu. Gót giày da và giày thể thao khác nhau, sửa theo đôi này sẽ không đúng với đôi kia.
Với nữ, quần ống rộng mặc giày cao gót thì gấu thường dài hơn, gần chạm đất phía sau. Nếu bạn đi cả giày bệt lẫn giày cao gót, cân nhắc có hai chiếc quần với hai độ dài.
Chỗ sửa được và chỗ nên bỏ qua
Thợ may có thể dễ dàng làm những việc sau: sửa gấu quần, gấu áo, cắt ngắn tay áo, bóp sườn áo, bóp eo quần, thu ống quần, thay khuy. Đây là những chỉnh sửa rẻ và làm món đồ may sẵn gần như may đo.
Những việc khó hoặc gần như không làm được: sửa vai áo, sửa cổ áo, nới rộng khi đường may không còn vải dư, kéo dài tay hoặc ống quần khi gấu đã cắt sát, sửa đũng quá ngắn.
Vì vậy trong phòng thử, hãy ưu tiên kiểm tra những chỗ khó sửa: vai, cổ, ngực, đũng. Những chỗ dễ sửa như độ dài thì cứ chấp nhận, tính thêm chi phí sửa.
Bạn mặc một chiếc áo vừa vai, quần vừa cạp, gấu đúng độ dài, và tự nhiên trông gọn gàng hơn hẳn. Lần tới thử đồ, hãy nhớ thứ tự: vai, cổ, thân, rồi mới tới độ dài.
Câu hỏi thường gặp
Áo sơ mi ôm hay áo sơ mi rộng tốt hơn?
Tuỳ dáng người và phong cách. Điều quan trọng là vừa vai và không bị kéo căng hàng khuy. Áo ôm vừa làm dáng gọn, áo rộng vừa thoải mái hơn, cả hai đều đẹp khi đúng vai.
Quần tây nữ có nguyên tắc vừa khác nam không?
Nguyên tắc cạp, hông, đũng và gấu giống nhau. Quần nữ thường đa dạng kiểu dáng hơn như ống rộng, cạp cao, nên độ dài gấu phụ thuộc nhiều vào giày định đi kèm.
Nên mua cỡ lớn rồi sửa nhỏ hay cỡ nhỏ rồi nới?
Nên mua vừa vai và vừa chỗ rộng nhất của cơ thể, rồi sửa nhỏ các chỗ khác. Nới rộng chỉ làm được khi còn vải dư, mà đồ may sẵn thường dư rất ít.
Làm sao biết đũng quần vừa?
Đứng thẳng thì không thấy vải chùng dưới mông hay bó vào giữa. Ngồi xuống không bị kéo căng ở đùi và đũng. Bước đi thoải mái, không phải kéo quần lên.
Tay áo sơ mi ngắn tay nên dài tới đâu?
Thường dài tới khoảng giữa bắp tay trên, ôm vừa phải, không loe rộng như cánh. Tay áo quá dài gần khuỷu tay làm cánh tay trông ngắn.