Màu trang phục ảnh hưởng tới ấn tượng ban đầu chủ yếu qua ba đường: độ tương phản của bộ đồ, những liên tưởng văn hoá mà màu đó gợi ra, và việc nó có hợp với hoàn cảnh hay không. Chuyện mỗi màu có một sức mạnh tâm lý cố định, như mặc xanh là được tin tưởng, thì bằng chứng không vững như người ta hay nói.
Chào bạn, đây là Nhà Tạo Mẫu. Tập này mình muốn tách bạch điều có cơ sở với điều nghe hay mà chưa chắc, để bạn chọn màu cho những buổi quan trọng một cách tỉnh táo.
Đọc bảng ý nghĩa màu sắc một cách thận trọng
Trên mạng có rất nhiều bảng kiểu màu đỏ là đam mê, màu xanh là tin cậy, màu vàng là lạc quan. Những bảng đó dễ nhớ nhưng phần lớn là tổng hợp cảm tính. Các nghiên cứu về tâm lý màu sắc cho kết quả khá lẫn lộn và phụ thuộc nhiều vào bối cảnh, văn hoá, cả sắc độ cụ thể của màu.
Cùng là đỏ, đỏ tươi ở áo dài ngày cưới gợi hỷ sự, đỏ của biển báo gợi nguy hiểm, đỏ của áo đội bóng gợi cổ vũ. Ý nghĩa không nằm trong màu mà nằm trong chỗ nó xuất hiện.
Vì vậy người làm nghề tạo mẫu thường không chọn màu dựa trên bảng ý nghĩa. Họ hỏi: người xem là ai, gặp ở đâu, mình muốn được nhớ tới như thế nào, và màu nào hợp với da người mặc.
Nói vậy không có nghĩa màu không quan trọng. Nó quan trọng, chỉ là qua những cơ chế cụ thể hơn, mà mình sẽ đi lần lượt.
Độ tương phản: thứ người nhìn cảm nhận đầu tiên
Một bộ đồ có độ tương phản cao, như áo trắng với vest xanh than đậm, trông sắc nét, rõ ràng, có phần nghiêm. Một bộ đồ tương phản thấp, như áo kem với quần be, trông mềm, gần gũi, dễ chịu.
Đây là lý do trang phục của người cần thể hiện sự quyết đoán thường có độ tương phản cao, còn trang phục của người làm công việc lắng nghe như tư vấn, chăm sóc thường dịu hơn. Không phải vì màu có phép thuật, mà vì độ tương phản giống như âm lượng của giọng nói.
Bạn có thể dùng điều này có chủ ý. Đi phỏng vấn vị trí quản lý, tăng tương phản một chút. Đi gặp phụ huynh học sinh hay buổi tư vấn nhẹ nhàng, giảm tương phản.
Độ tương phản còn phải hợp với chính bạn. Người tóc đen da sáng chịu được tương phản cao. Người tóc nâu nhạt da ngăm vừa có thể trông bị bộ đồ lấn át nếu tương phản quá gắt.
Liên tưởng văn hoá ở Việt Nam
Ở Việt Nam, đỏ gắn với Tết, với cưới hỏi, với may mắn. Mặc đỏ đi chúc Tết là hợp, nhưng mặc đỏ rực đi viếng tang là thiếu tế nhị. Trắng ở nhiều vùng gắn với tang phục của gia đình người mất, nên khách đi viếng thường tránh mặc trắng toàn bộ.
Vàng từng là màu gắn với vua chúa trong lịch sử, ngày nay thì vui tươi và phổ biến. Tím ở nhiều người gợi sự mơ mộng, lãng mạn. Đen trong môi trường công sở hiện đại gợi sự chuyên nghiệp, nhưng với người lớn tuổi ở quê, mặc đen toàn bộ đi đám cưới có thể bị coi là không hợp.
Những liên tưởng này khác nhau giữa vùng miền và thế hệ. Một gia đình miền Bắc truyền thống có thể khó tính hơn một gia đình trẻ ở Sài Gòn. Khi đi tới một sự kiện có người lớn tuổi, hỏi trước là cách lịch sự nhất.
Khi làm việc với đối tác nước ngoài, liên tưởng màu sắc của văn hoá họ cũng nên tìm hiểu. Ý nghĩa của trắng, đỏ, vàng ở mỗi nơi có thể rất khác.
Hợp hoàn cảnh quan trọng hơn màu cụ thể
Một chiếc áo màu vàng tươi trong buổi họp toàn người mặc xanh than sẽ nổi bật. Có thể đó là điều bạn muốn, khi bạn là người thuyết trình. Có thể không, khi bạn là người dự thính mới vào công ty.
Người tạo mẫu hay khuyên mặc nhỉnh hơn hoàn cảnh một chút, nhưng không lạc quẻ. Nếu mọi người mặc trung tính, bạn có thể thêm một điểm màu ở khăn hoặc áo trong, đủ để được nhớ mà không bị coi là lạc lõng.
Khi lên sân khấu hoặc đứng trước máy quay, màu quá sáng như trắng tinh dễ bị cháy sáng, màu đen dễ mất chi tiết. Các màu đậm có sắc như xanh dương, đỏ rượu, xanh lục bảo thường lên hình đẹp.
Và nếu bạn không chắc, hãy chọn màu hợp với da mình. Một khuôn mặt tươi tắn để lại ấn tượng tốt hơn bất kỳ ý nghĩa màu nào.
Một cách tự kiểm tra trước buổi quan trọng
Trước một buổi quan trọng, hãy trả lời ba câu. Mình muốn người ta nhớ mình là người thế nào: tin cậy, sáng tạo, gần gũi hay quyết đoán. Người mình gặp là ai, bao nhiêu tuổi, làm ngành gì. Không gian ra sao: văn phòng kính, quán cà phê, nhà riêng hay ngoài trời.
Rồi chọn độ tương phản theo câu một, liên tưởng văn hoá theo câu hai, độ trang trọng và màu lên hình theo câu ba. Cuối cùng kiểm tra lại xem màu đó có hợp da mình không.
Cách làm này nghe dài, nhưng sau vài lần bạn sẽ làm trong đầu chỉ mất một phút.
Màu sắc là ngôn ngữ, nhưng là ngôn ngữ phụ thuộc ngữ cảnh. Học cách đọc ngữ cảnh, bạn sẽ không cần thuộc bảng ý nghĩa nào cả.
Câu hỏi thường gặp
Mặc màu đỏ đi phỏng vấn có tốt không?
Đỏ làm bạn nổi bật và có thể gợi sự tự tin, nhưng cũng có thể bị coi là quá mạnh ở một số môi trường. Một điểm đỏ ở khăn, cà vạt hoặc áo trong là cách an toàn hơn cả bộ đỏ.
Có màu nào luôn tạo thiện cảm không?
Không có màu nào đảm bảo điều đó trong mọi hoàn cảnh. Màu hợp với da bạn và hợp với dịp gặp mặt là lựa chọn đáng tin nhất để tạo thiện cảm.
Mặc toàn đen có bị coi là u ám không?
Trong môi trường công sở và thành phố, đen toàn bộ thường được coi là thanh lịch. Ở đám cưới quê hoặc với người lớn tuổi, đen toàn bộ đôi khi bị coi là không hợp không khí vui, nên thêm một màu sáng.
Gọi video nên mặc màu gì?
Các màu trơn, đậm vừa, có sắc như xanh dương, xanh lục bảo, đỏ rượu thường lên hình đẹp. Nên tránh trắng tinh dễ bị cháy sáng và hoạ tiết sọc nhỏ dễ nhiễu hình.
Màu áo có ảnh hưởng tới tâm trạng của chính mình không?
Nhiều người cảm thấy vui hơn khi mặc màu mình thích, và đó là trải nghiệm có thật với họ. Bằng chứng khoa học tổng quát thì chưa thống nhất, nhưng mặc màu mình thích là lý do đủ tốt.
