Mua sắm quần áo có kế hoạch là mua theo một danh sách thiếu đã ghi sẵn, đặt cho mình một khoảng chờ trước khi trả tiền, kiểm tra món mới có phối được ít nhất ba bộ với đồ đang có không, và không để chữ giảm giá quyết định thay mình. Bốn thói quen đó cắt được phần lớn những lần mua rồi để xó.
Chào bạn, đây là Nhà Tạo Mẫu. Mình không khuyên bạn ngừng mua sắm. Mua đồ đẹp là một niềm vui chính đáng. Tập này chỉ giúp niềm vui đó không biến thành một tủ đầy mà không có gì mặc.
Vì sao mình hay mua những thứ không mặc?
Người làm nghề thấy ba lý do phổ biến nhất. Lý do thứ nhất là mua cho một phiên bản tưởng tượng của mình: người hay đi dự tiệc, người có dáng khác, người sống ở nơi lạnh hơn. Chiếc áo đẹp, nhưng không hợp với cuộc sống thật.
Lý do thứ hai là mua vì cảm xúc lúc đó: buồn, mệt, vừa được thưởng, đang lướt mạng khuya. Cảm giác vui khi đặt hàng là thật, nhưng nó qua rất nhanh, còn chiếc áo thì ở lại.
Lý do thứ ba là mua vì giá. Giảm sâu, mua hai tặng một, chỉ còn hôm nay. Những câu đó đánh vào nỗi sợ bỏ lỡ, làm ta quên hỏi câu quan trọng nhất: mình có cần nó không.
Nhận ra lý do của chính mình là bước đầu. Lần tới đứng trước nút mua, hãy hỏi: mình đang mua cho ai, vì cảm xúc gì, và nếu không giảm giá mình có mua không.
Danh sách thiếu: công cụ đơn giản nhất
Giữ một danh sách trong điện thoại hoặc sổ tay, ghi lại những lúc bạn thấy thiếu. Sáng nay muốn mặc chân váy xanh mà không có áo hợp. Trời trở lạnh mà không có áo khoác mỏng. Giày đi mưa đã bong đế.
Danh sách này phản ánh nhu cầu thật, vì nó được ghi trong lúc bạn đang mặc đồ, không phải lúc đang lướt cửa hàng. Khi đi mua, bạn mua từ danh sách trước.
Ghi càng cụ thể càng tốt: áo sơ mi trơn màu sáng, tay dài, vải cotton, đủ dài để sơ vin. Mô tả rõ giúp bạn không bị lạc sang món na ná mà sai.
Ngoài danh sách, cho phép mình một khoản nhỏ cho món mua vì thích. Cấm đoán tuyệt đối thường dẫn tới mua bù quá tay.
Quy tắc chờ và quy tắc ba bộ
Khi thấy món ngoài danh sách mà muốn mua, hãy chờ. Với món giá vừa, chờ vài ngày. Với món giá cao, chờ lâu hơn. Mua online thì thả vào giỏ rồi đóng ứng dụng. Phần lớn ham muốn sẽ tự nguội.
Nếu sau thời gian chờ bạn vẫn nghĩ tới nó, kiểm tra bằng quy tắc ba bộ. Hình dung, hoặc lấy đồ ra ướm, ba bộ hoàn chỉnh dùng món mới với đồ sẵn có. Không ghép được ba bộ thì món đó sẽ cần thêm đồ khác để mặc, tức là chi phí thật cao hơn giá dán trên nó.
Thêm một câu hỏi cho món đắt: mình sẽ mặc nó khoảng bao nhiêu lần trong năm tới. Tập sau mình sẽ nói kỹ về cách tính chi phí trên mỗi lần mặc.
Những quy tắc này nghe khắt khe, nhưng thật ra chúng giải phóng bạn. Mua ít đi, mỗi lần mua lại vui hơn và chắc chắn hơn.
Mua online: đọc số đo, đừng đọc cỡ
Mua quần áo online đã thành thói quen của rất nhiều người Việt. Vấn đề lớn nhất là cỡ. Cỡ vừa ở nơi này có thể là cỡ nhỏ ở nơi khác. Đừng chọn theo chữ, hãy chọn theo số đo.
Lấy món đồ cùng loại đang vừa nhất với bạn, trải phẳng, đo ngang ngực từ nách bên này sang nách bên kia, đo dài áo từ vai xuống gấu, đo ngang eo quần, dài quần. So những con số đó với bảng số đo chi tiết của sản phẩm.
Đọc kỹ thành phần vải và xem ảnh chụp thật của người mua trước, nếu có. Ảnh mẫu được chụp với ánh sáng chuyên nghiệp, có khi đã được kẹp ghim phía sau cho vừa.
Chỉ mua ở nơi có chính sách đổi trả rõ ràng, và đổi trả thật nếu không vừa. Rất nhiều món nằm trong tủ chỉ vì người mua ngại đóng gói gửi lại.
Cảnh giác với giảm giá và lời cuối
Giảm giá chỉ có lợi khi bạn đã định mua món đó. Một chiếc áo giảm một nửa mà bạn không mặc vẫn là mất trọn số tiền đã trả.
Những đợt khuyến mãi lớn thường đi kèm áp lực thời gian. Chuẩn bị trước danh sách, đặt ngân sách, và chỉ mua trong phạm vi đó. Thấy món ngoài danh sách thì áp dụng quy tắc chờ như bình thường, dù khuyến mãi sắp hết.
Một mẹo nhỏ là huỷ theo dõi những tài khoản bán hàng khiến bạn thấy thiếu thốn mỗi lần lướt. Bớt nhìn thấy, bớt muốn mua.
Mua sắm có kế hoạch không làm bạn bớt mặc đẹp. Nó làm mỗi món trong tủ đều là món bạn chọn có chủ ý. Tuần này, thử mở một trang ghi chú tên là danh sách thiếu, và ghi món đầu tiên vào.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đặt ngân sách mua quần áo hằng tháng không?
Có ích, nhất là khi bạn hay mua theo cảm xúc. Một khoản cố định giúp bạn cân nhắc giữa các món. Có thể dồn nhiều tháng để mua một món cơ bản tốt hơn.
Mua đồ khi đang buồn có sao không?
Không sai, nhưng dễ mua những thứ không cần. Nếu thấy mình hay mua khi buồn hoặc mệt, thử thả vào giỏ rồi chờ tới hôm sau mới quyết định.
Có nên mua đồ nhỏ hơn một cỡ để làm động lực giảm cân không?
Thường không nên. Món đó dễ nằm trong tủ rất lâu và nhắc bạn về cơ thể theo cách không dễ chịu. Mua đồ vừa với cơ thể hiện tại sẽ hữu ích hơn.
Làm sao biết một món có chất lượng khi mua online?
Đọc thành phần vải, xem ảnh cận đường may, đọc nhận xét của người đã mua và xem ảnh thật của họ. Chất lượng thật chỉ rõ khi cầm trên tay, nên ưu tiên nơi đổi trả dễ.
Mua đồ theo bộ có tiết kiệm không?
Mua cả bộ có thể tiện, nhưng hãy kiểm tra từng món có phối được với đồ khác không. Bộ đồ chỉ mặc được khi đi chung với nhau sẽ ít được dùng.
