Hồ sơ năng lực của người tạo mẫu nên ít mà chọn lọc: những bộ ảnh tốt nhất, xếp theo từng mảng nghề, ghi rõ vai trò của bạn và ghi công từng người trong đội, có sự cho phép sử dụng, và được cập nhật đều đặn. Mười bộ ảnh mạnh luôn thuyết phục hơn năm mươi bộ lẫn lộn tốt xấu.
Chào bạn, đây là Nhà Tạo Mẫu. Trong nghề này, hồ sơ năng lực là tấm danh thiếp, là bằng cấp và là buổi phỏng vấn đầu tiên gộp lại. Tập này chỉ bạn cách làm nó cho đúng, nhất là khi mới vào nghề.
Hồ sơ năng lực dùng để làm gì?
Khách hàng, nhiếp ảnh gia, đạo diễn, nhãn hàng khi tìm người tạo mẫu thường không hỏi bằng cấp. Họ hỏi: cho xem việc bạn đã làm. Hồ sơ năng lực trả lời câu hỏi đó.
Nó cho người xem biết gu thẩm mỹ của bạn, mảng bạn mạnh, mức độ chuyên nghiệp, và bạn có hợp với dự án của họ không.
Vì vậy hồ sơ không phải là kho chứa mọi thứ bạn từng làm. Nó là một câu chuyện được biên tập về bạn như một người tạo mẫu.
Người xem thường lướt rất nhanh. Vài bộ đầu tiên quyết định họ có xem tiếp hay không. Hãy đặt những bộ mạnh nhất lên đầu.
Một hồ sơ tốt cũng giúp chính bạn: nhìn vào nó, bạn biết mình đang đi theo hướng nào và cần bổ sung gì.
Chọn lọc: ít mà mạnh
Quy tắc vàng là chỉ đưa vào những gì bạn tự hào. Một bộ ảnh trung bình đặt cạnh các bộ xuất sắc sẽ kéo cả hồ sơ xuống, vì người xem đánh giá bạn theo bộ yếu nhất.
Khi mới vào nghề, có thể bạn chỉ có năm bảy bộ ảnh. Như vậy là đủ nếu chúng tốt. Đừng nhồi thêm ảnh chụp vội bằng điện thoại cho có số lượng.
Mỗi bộ chỉ cần vài tấm tiêu biểu thể hiện rõ phần tạo mẫu, không cần hai chục tấm gần giống nhau.
Đa dạng nhưng có chủ đích. Cho thấy bạn làm được nhiều phong cách, nhiều kiểu cơ thể, nhiều màu da, nhưng vẫn có một nét riêng nhận ra được.
Nhờ một người trong nghề cùng chọn. Chúng ta thường quá gắn bó với những bộ tốn công nhiều, trong khi chúng chưa chắc là bộ đẹp nhất.
Sắp xếp theo mảng và ghi rõ vai trò
Nếu bạn làm nhiều mảng, chia hồ sơ thành các phần: tạo mẫu cá nhân, chụp ảnh thương mại, biên tập, quảng cáo, sân khấu. Khách hàng thương mại muốn xem ngay phần thương mại, không muốn lục qua ảnh nghệ thuật.
Có thể làm vài phiên bản hồ sơ khác nhau, mỗi bản nhấn một mảng, gửi tuỳ theo người nhận.
Với mỗi bộ, ghi rõ vai trò của bạn: tạo mẫu chính, trợ lý tạo mẫu, hay vừa tạo mẫu vừa lên ý tưởng. Đừng nhận là tạo mẫu chính khi bạn chỉ là trợ lý, giới nghề rất nhỏ và người ta sẽ biết.
Ghi công cả đội: nhiếp ảnh, trang điểm, làm tóc, người mẫu, đơn vị cho mượn đồ nếu họ đồng ý được nêu tên. Ghi công là phép lịch sự cơ bản và cũng là cách xây quan hệ.
Quyền sử dụng ảnh và quyền riêng tư
Ảnh không thuộc riêng bạn. Quyền với ảnh thường thuộc về nhiếp ảnh gia hoặc khách hàng đặt chụp, tuỳ thoả thuận. Trước khi đưa vào hồ sơ, hỏi rõ được phép dùng không, dùng ở đâu, có cần chờ tới khi chiến dịch ra mắt không.
Với dự án thương mại, thường phải chờ khách hàng công bố chính thức rồi mới được đăng. Đăng sớm có thể vi phạm thoả thuận và mất khách.
Với khách tạo mẫu cá nhân, quyền riêng tư càng quan trọng. Không đăng ảnh, không nêu tên, không kể chuyện khách nếu không có sự đồng ý rõ ràng. Có thể dùng ảnh trước và sau mà che mặt, nếu khách đồng ý.
Tốt nhất là đưa chuyện quyền sử dụng ảnh vào thoả thuận ngay từ đầu mỗi dự án, để sau này không phải hỏi lại.
Với những bộ ảnh tự làm cùng bạn bè, nên thống nhất từ đầu rằng mọi người trong đội đều được dùng ảnh cho hồ sơ của mình, kèm ghi công đầy đủ. Một tin nhắn xác nhận ngắn gọn là đủ, nhưng nó tránh được rất nhiều hiểu lầm về sau khi ai đó đã nổi tiếng hơn.
Trình bày và cập nhật
Ngày nay hồ sơ năng lực chủ yếu là trực tuyến: một trang web đơn giản, một tệp tài liệu gọn gàng, một trang mạng xã hội chuyên cho công việc. Quan trọng là dễ mở trên điện thoại, tải nhanh, ảnh rõ.
Bố cục đơn giản, nền trung tính, để ảnh lên tiếng. Kèm vài dòng giới thiệu ngắn về bạn, mảng bạn làm, cách liên hệ.
Một bản in vài bộ đẹp nhất vẫn hữu ích khi gặp trực tiếp khách hàng hoặc đi phỏng vấn ở nơi trang trọng.
Cập nhật định kỳ, mỗi vài tháng. Thêm bộ mới tốt hơn, bỏ bộ cũ yếu hơn. Hồ sơ không cập nhật trong hai ba năm làm người xem nghĩ bạn đã nghỉ nghề.
Tối nay, mở thư mục ảnh của bạn, chọn ra năm bộ bạn tự hào nhất. Đó đã là bộ khung của hồ sơ năng lực rồi.
Câu hỏi thường gặp
Chưa có khách hàng thì lấy gì làm hồ sơ?
Tự làm bộ ảnh với bạn bè, nhiếp ảnh gia và người mẫu cũng đang cần hồ sơ, như tập học nghề đã nói. Những bộ ảnh tự làm có ý tưởng rõ ràng hoàn toàn đủ để bắt đầu.
Hồ sơ năng lực nên có bao nhiêu bộ ảnh?
Không có con số chuẩn. Khoảng mười tới mười lăm bộ chọn lọc thường đủ cho người đã có kinh nghiệm. Người mới thì năm bảy bộ tốt đã ổn.
Có nên đưa ảnh làm trợ lý vào hồ sơ không?
Có thể, nếu ghi rõ vai trò là trợ lý và được phép sử dụng. Nó cho thấy kinh nghiệm làm việc với dự án lớn, nhưng đừng để nó lấn át những bộ bạn làm chính.
Mạng xã hội có thay được hồ sơ năng lực không?
Mạng xã hội là kênh giới thiệu tốt, nhưng thường lẫn đời tư và công việc, thứ tự theo thời gian. Một hồ sơ riêng được biên tập vẫn chuyên nghiệp hơn khi gửi cho khách hàng.
Hồ sơ cho tạo mẫu cá nhân có khác không?
Có. Khách cá nhân quan tâm bạn hiểu người thường và giúp họ thay đổi thế nào. Ảnh trước và sau có sự đồng ý, lời nhận xét của khách và mô tả quy trình làm việc sẽ thuyết phục hơn ảnh nghệ thuật.
