Chọn giày theo trang phục là khớp ba thứ: độ trang trọng của đôi giày với độ trang trọng của bộ đồ, màu giày với màu quần hoặc màu thắt lưng, và khối của giày với độ rộng ống quần hay độ dài chân váy. Khi ba thứ đó ăn nhập, đôi giày làm cả bộ đồ trọn vẹn, còn khi lệch, nó làm cả bộ trông như mặc vội.
Chào bạn, đây là Nhà Tạo Mẫu. Người tạo mẫu hay nói đôi giày là dấu chấm câu của một bộ đồ. Tập này mở đầu chuyên mục phụ kiện bằng chính dấu chấm câu đó.
Thang độ trang trọng của giày
Hãy hình dung giày xếp trên một cái thang. Bậc cao nhất là giày da trơn mũi kín, bóng, đế mỏng, như giày tây buộc dây của nam hay giày cao gót trơn của nữ. Bậc giữa là giày lười da, giày búp bê, bốt cổ thấp da. Bậc thấp là giày thể thao, giày vải, xăng đan, dép.
Nguyên tắc chung là giày và bộ đồ nên ở cùng bậc hoặc lệch nhau một bậc. Bộ vest với giày tây là cùng bậc. Bộ vest với giày lười là lệch một bậc, vẫn thanh lịch, có phần thoải mái. Bộ vest với dép lê là lệch quá xa.
Những năm gần đây, giày thể thao trắng trơn sạch sẽ đã leo lên khá cao trên cái thang này. Nó đi được với quần tây, blazer trong nhiều môi trường làm việc thoải mái. Nhưng ở dịp trang trọng thật sự, nó vẫn chưa thay được giày da.
Lệch bậc có chủ ý là một kỹ thuật phối đồ. Váy dạ hội với giày thể thao có thể rất cá tính. Điều quan trọng là phần còn lại của bộ đồ cho thấy bạn cố ý, không phải quên thay giày.
Màu giày: khớp với quần, với thắt lưng hay với da
Với nam, quy tắc cổ điển là giày và thắt lưng cùng màu, ít nhất là cùng nhóm màu: giày nâu với thắt lưng nâu, giày đen với thắt lưng đen. Nó tạo sự nhất quán nhỏ mà người tinh ý sẽ nhận ra.
Giày đen hợp với quần xám, xanh than đậm, đen. Giày nâu linh hoạt hơn, đi được với xanh than, be, xám, xanh rêu, quần jean. Một đôi giày nâu đậm thường là đôi đa năng nhất cho nam.
Với nữ, có ba hướng. Giày cùng màu quần tạo một đường dọc dài, kéo dài chân. Giày màu gần màu da cũng kéo dài chân, đi được với gần như mọi màu váy. Giày màu nhấn tạo điểm nổi, hợp khi phần còn lại trung tính.
Một lỗi hay gặp là giày màu chói không lặp lại ở đâu trong bộ đồ, đứng lẻ loi ở dưới chân. Nếu dùng giày màu, hãy lặp lại màu đó ở túi, khăn, hoặc hoạ tiết áo.
Khối của giày và tỉ lệ cơ thể
Giày có khối nặng nhẹ khác nhau. Giày thể thao đế dày, bốt cổ cao, giày lười đế to là khối nặng. Giày búp bê, xăng đan quai mảnh, giày mũi nhọn đế mỏng là khối nhẹ.
Quần ống rộng, chân váy dài xoè thường cần giày có chút khối hoặc có đế, để không bị nuốt mất bàn chân. Quần ống côn, quần ôm thì đi được cả giày nhẹ lẫn giày nặng.
Chân váy ngắn với giày quá nặng dễ làm chân trông nhỏ đi. Váy dài chấm gót với giày quá mảnh dễ làm bàn chân biến mất dưới vạt váy.
Người dáng nhỏ nên dè dặt với giày quá to khối, như đã nói ở tập người thấp. Người cao và chân to thì thoải mái với giày khối hơn.
Giày cho vỉa hè, mưa và khí hậu Việt Nam
Phần lớn lời khuyên về giày trên sách báo được viết cho những thành phố có vỉa hè phẳng và đi bộ là chính. Ở Việt Nam, bạn đi xe máy nhiều, vỉa hè nhiều đoạn gồ ghề, có bậc thềm, có xe đỗ, mùa mưa ngập.
Gót nhọn cao khó đi trên vỉa hè lát gạch lệch và dễ kẹt vào khe. Gót vuông, đế xuồng thấp, đế bằng an toàn hơn cho những ngày phải đi bộ nhiều.
Đi xe máy, mũi giày hay bị cọ vào cần số, giày da màu sáng mau trầy. Giày có mũi che chắc hoặc màu sẫm bền hơn. Nhiều người để sẵn đôi giày đẹp ở văn phòng, đi đường bằng giày khác.
Mùa mưa miền Nam, mưa bão miền Trung, cần một đôi giày hoặc dép chịu nước, nhanh khô. Giày da gặp nước mưa nhiều lần dễ cứng, nứt, mốc. Nếu lỡ ướt, nhét giấy báo vào trong, để khô tự nhiên nơi thoáng, đừng phơi nắng gắt hay hơ lửa.
Thử chọn ra hai đôi giày phủ được nhiều bộ đồ nhất trong tủ của bạn. Nếu chưa có, đó là gợi ý cho lần mua sắm tới.
Một tủ giày nhỏ mà đủ dùng
Người tạo mẫu thường khuyên khách bắt đầu từ bốn đôi phủ được gần hết các bậc trên thang trang trọng: một đôi da trơn cho dịp nghiêm, một đôi lười hoặc búp bê cho ngày đi làm, một đôi thể thao trơn sạch cho cuối tuần và những ngày đi bộ nhiều, một đôi xăng đan hoặc dép chịu nước cho mùa mưa nắng.
Màu của bốn đôi nên nằm trong bảng màu trung tính của tủ đồ, như nâu, đen, trắng, be. Khi nền đã đủ, đôi thứ năm mới nên là đôi màu nhấn hay đôi theo xu hướng.
Luân phiên giày giúp chúng bền hơn rất nhiều. Một đôi đi liên tục mỗi ngày không có thời gian khô mồ hôi, da và lót trong mau hỏng, đế mòn nhanh. Hai đôi thay phiên nhau thường sống lâu hơn tổng tuổi thọ của hai đôi đi liên tục.
Đế mòn, gót lệch, đường chỉ bung, hãy mang tới tiệm sửa giày trước khi quá muộn. Thay gót, khâu đế là những việc nhỏ giữ được một đôi giày da tốt thêm nhiều năm, và đôi giày đã quen chân thì đi êm hơn hẳn đôi mới.
Câu hỏi thường gặp
Giày thể thao trắng có đi với quần tây được không?
Được, nhất là với quần tây ống côn hoặc ống đứng gọn, gấu không quá dài, trong môi trường thoải mái. Giày cần trơn, sạch và ít chi tiết thì mới thanh lịch.
Đi tất màu gì với giày tây?
Cách cổ điển là tất cùng màu quần để chân liền mạch khi ngồi. Tất màu nhấn có hoạ tiết là lựa chọn cá tính hơn, hợp môi trường thoải mái.
Nữ nên có những đôi giày nào?
Một đôi giày bệt hoặc búp bê trung tính, một đôi giày thể thao trơn, một đôi gót vừa cho dịp trang trọng và một đôi xăng đan là đủ cho phần lớn nhu cầu.
Giày nâu có đi với đồ đen được không?
Được, nhất là nâu đậm hoặc nâu cognac với đồ đen thoải mái. Ở dịp trang trọng như vest đen, giày đen vẫn là lựa chọn chuẩn hơn.
Làm sao giữ giày da bền trong khí hậu ẩm?
Lau sạch sau khi đi, xoay vòng giày để mỗi đôi khô hẳn, dùng cây giữ dáng hoặc giấy báo khi cất, để nơi thoáng có gói hút ẩm. Dưỡng da định kỳ theo hướng dẫn của thợ sửa giày.