Chi phí mỗi lần mặc bằng giá mua của món đồ cộng chi phí giặt, sửa trong suốt thời gian dùng, rồi chia cho số lần bạn thật sự mặc nó. Nhờ phép chia đơn giản này, bạn sẽ thấy một món giá gấp ba nhưng mặc nhiều gấp năm lần thực ra rẻ hơn một món giá thấp chỉ mặc vài lần rồi bỏ xó.
Chào bạn, đây là Nhà Tạo Mẫu. Tập này có một chút toán, nhưng là toán lớp ba, mình hứa. Nó giúp bạn nhìn giá tiền theo một góc khác, và bớt cảm giác tội lỗi khi chọn một món tốt hơn.
Phép tính đơn giản và vì sao nó hữu ích
Thử với một ví dụ giả định. Áo A có giá bằng một phần, bạn mặc được mười lần thì nó bai cổ, sờn vải và bạn không muốn mặc nữa. Áo B có giá bằng ba phần như thế, chất vải tốt, bạn mặc được năm mươi lần.
Chia ra, mỗi lần mặc áo A tốn một phần mười. Mỗi lần mặc áo B tốn ba phần năm mươi, tức chưa tới một phần mười sáu. Áo B đắt gấp ba khi mua, nhưng mỗi lần mặc lại rẻ hơn gần một nửa.
Phép tính này hữu ích vì giá dán trên mác chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là bạn dùng nó bao nhiêu. Hai món cùng giá, một món mặc hằng tuần và một món nằm trong tủ, có giá trị khác nhau rất xa.
Nó cũng giúp bạn bớt mua những món rẻ mà không cần, vì một món rẻ không bao giờ mặc có chi phí mỗi lần mặc là vô hạn, tức mất trọn số tiền.
Đừng quên chi phí ẩn: giặt, sửa, phụ kiện đi kèm
Một chiếc áo chỉ giặt khô được thì mỗi lần mặc còn cộng thêm chi phí giặt khô. Một chiếc quần cần sửa gấu, bóp eo thì cộng chi phí sửa. Một chiếc váy cần đôi giày riêng mới mặc được thì cộng cả đôi giày.
Đồ trắng dễ ố cần giặt kỹ hơn. Đồ len cần giặt tay. Đồ lụa cần ủi khéo. Những công sức đó không phải tiền, nhưng là thời gian, và nếu bạn ngại làm, món đồ sẽ ít được mặc.
Ngược lại, có những món giá cao nhưng dễ chăm: giặt máy được, ít nhăn, nhanh khô. Chúng thường được mặc nhiều hơn, chi phí mỗi lần mặc thấp hơn.
Khi so sánh, hãy hỏi luôn: món này chăm sóc ra sao. Câu trả lời ảnh hưởng tới số lần bạn thật sự mặc nó.
Ước lượng số lần mặc một cách thật thà
Phần khó nhất là đoán trước mình sẽ mặc bao nhiêu lần. Ai đứng trong cửa hàng cũng nghĩ mình sẽ mặc món mới mỗi tuần. Thực tế thường thấp hơn nhiều.
Cách ước lượng thật thà là nhìn vào món tương tự bạn đang có. Bạn có ba chiếc áo kiểu này, mỗi chiếc mặc mấy lần mỗi tháng. Nếu chiếc cũ chỉ mặc hai lần một tháng, chiếc mới cũng sẽ vậy, có khi còn chia bớt lượt của chiếc cũ.
Nghĩ tới bối cảnh dùng. Món đi làm mặc được nhiều lần hơn món đi tiệc. Món hợp cả bốn mùa ở miền Nam mặc nhiều hơn món chỉ hợp vài tuần rét ở miền Bắc.
Nghĩ cả tới độ bền. Vải mỏng, đường may lỏng có thể hỏng trước khi bạn mặc đủ số lần dự tính.
Một mẹo của người tạo mẫu là chia số lần mặc mình đoán cho hai. Con số sau khi chia thường gần với thực tế hơn, vì ai cũng lạc quan về món đồ mới khi còn đứng trong cửa hàng.
Những món không nên ép vào phép tính
Có những món phép tính này không áp dụng tốt. Áo dài cưới, bộ vest cho ngày trọng đại, đồ dự lễ tốt nghiệp được mặc rất ít lần nhưng mang giá trị tinh thần lớn. Chúng không cần chi phí mỗi lần mặc thấp mới đáng.
Với những món đó, có thể cân nhắc thuê, mượn, hoặc chọn món có thể mặc lại ở dịp khác. Nhưng nếu bạn muốn sở hữu, đó là lựa chọn chính đáng.
Đồ cho trẻ em đang lớn cũng khó tính, vì trẻ thay cỡ nhanh. Đồ bền có thể truyền cho em, đổi cho gia đình khác, giúp kéo dài số lần mặc vượt qua một đứa trẻ.
Và đôi khi bạn mua một món chỉ vì nó làm bạn vui. Niềm vui đó có giá trị thật. Phép tính chỉ là công cụ, không phải bộ luật.
Dùng chi phí mỗi lần mặc khi mua sắm
Lần tới phân vân giữa hai món, hãy làm nhanh phép tính trong đầu. Không cần chính xác, chỉ cần so sánh thứ tự lớn nhỏ.
Nếu một món đắt có thể mặc thường xuyên trong nhiều năm, đó là món đáng cân nhắc. Nếu món rẻ mà bạn đoán chỉ mặc vài lần, hãy tự hỏi vì sao mình muốn nó.
Phép tính cũng giúp bạn mặc nhiều hơn những gì đã có. Biết rằng mỗi lần mặc chiếc áo đã mua là làm nó rẻ đi, bạn sẽ có động lực lấy nó ra thay vì để trong tủ.
Với người làm kinh doanh nhỏ hay quen tính toán, cách nghĩ này rất tự nhiên: quần áo cũng giống một dụng cụ, đắt hay rẻ phải đặt cạnh số lần nó làm việc cho mình. Với người không thích con số, chỉ cần nhớ câu hỏi mình sẽ mặc nó bao nhiêu lần là đủ.
Thử chọn món đắt nhất trong tủ của bạn, ước xem bạn đã mặc nó bao nhiêu lần. Con số có thể làm bạn ngạc nhiên, theo hướng vui hoặc hướng muốn mặc nó nhiều hơn.
Câu hỏi thường gặp
Chi phí mỗi lần mặc có áp dụng cho giày không?
Có, và rất rõ, vì giày thường được dùng nhiều lần. Một đôi giày tốt đi hằng ngày nhiều năm có chi phí mỗi lần đi rất thấp, lại tốt hơn cho đôi chân.
Đồ rẻ có phải lúc nào cũng tốn hơn không?
Không. Có món giá thấp mà bền, mặc nhiều, chi phí mỗi lần mặc rất tốt. Phép tính giúp so sánh dựa trên cách dùng thật, không phải phán xét theo giá.
Làm sao theo dõi số lần mặc?
Có thể ghi lại trong điện thoại, dùng ứng dụng quản lý tủ đồ, hoặc đơn giản là chụp ảnh bộ đồ mỗi ngày. Chỉ cần theo dõi vài tháng là đã có cảm nhận rõ.
Đồ thuê có rẻ hơn mua không?
Với món chỉ dùng một hai lần như đồ dạ hội, thuê thường hợp lý hơn. Với món dùng thường xuyên, mua thường có chi phí mỗi lần mặc thấp hơn.
Có nên tính cả giá trị bán lại không?
Có thể, nếu bạn thường bán lại đồ đã dùng. Giá trị bán lại làm chi phí thật giảm xuống. Tuy vậy đừng quá trông chờ, vì đồ cũ thường bán được ít hơn mong đợi.
